Είναι μια μικρή πόλη της βόρειας Ελλάδας ωστόσο συγκαταλέγεται στις ομορφότερες και πιο γραφικές. Η ακριτική Καστοριά στο βορειοδυτικό άκρο της πατρίδας μας είναι μια πολύ ιδιαίτερη
περίπτωση. Μπορεί να μην έχει θάλασσα αλλά δεν της λείπει το υγρό στοιχείο. Η λίμνη Ορεστιάδα που περιβάλλει την πόλη αλλά και ο Αλιάκμονας ποταμός που διασχίζει τον νομό προσδίδουν έντονα τα χαρακτηριστικά του υγρού στοιχείου. Χτισμένη πάνω σε μια χερσόνησο λόγω της φυσικής οχύρωσης που της παρείχε τις εποχές που η οχύρωση των οικισμών ήταν ζωτικής σημασίας, ουσιαστικά πλέει πάνω στη λίμνη. Γι’ αυτό και από οποιοδήποτε σημείο της πόλης έχεις ουσιαστικά οπτική επαφή με τη λίμνη.
Δεν είναι όμως μόνο η λίμνη που της προσδίδει την περιβόητη ομορφιά και το απαράμιλλο φυσικό κάλλος. Είναι τα βουνά που την περικλείουν, το φυσικό ανάγλυφο του εδάφους με τις πολυποίκιλες διαβαθμίσεις του, τα δάση και η πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Η σπάνια βιοποικιλότητα της με τα εξαιρετικά χαρακτηριστικά του υδροβιότοπού της και την πλούσια ορνιθοπανίδα. Δεν έχει χαρακτηριστεί τυχαία ως “Μνημείο Φυσικού Κάλλους” από το Υπουργείο Πολιτισμού από το 1974, ενώ ταυτόχρονα είναι επίσημα ενταγμένη στο ευρωπαϊκό δίκτυο περιβαλλοντικής προστασίας «Natura 2000».
Η ευρύτερη περιοχή της Καστοριάς σε κάνει να αισθάνεσαι πως ζεις σε ένα ζωντανό μουσείο φυσικής ιστορίας. Ζεις μέσα στη φύση και το αισθάνεσαι ακόμα και δίπλα στο αστικό τοπίο της πόλης. Εισπνέεις τον καθαρό αέρα της εξοχής περιδιαβαίνοντας την ακτογραμμή της λίμνης συνοδευόμενος από αργυροπελεκάνους και άλλα εκλεκτά, και μερικές φορές σπάνια, μέλη της ορνιθοπανίδας ενώ η παρουσία των ψαράδων με τα “καράβια” τους προσδίδουν μια έξτρα φυσική, και επ’ ουδενί επιτηδευμένη, γραφικότητα.
Η Καστοριά Όλων των Εποχών
Ένα άλλο χαρακτηριστικό της περιοχής που εκτιμούν ιδιαίτερα οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων, και δη της νοτίου Ελλάδος, είναι η έντονη εναλλαγή των εποχών. Εδώ ζεις όλες τις εποχές. Η κάθε μία είναι αναγνωρίσιμη από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και όχι μόνο από την ημερολογιακή αποτύπωση, πράγμα σύνηθες πλέον για πολλές περιοχές της χώρας μας.
Την άνοιξη η φύση πρασινίζει, ανθίζει και μοσχοβολά. Το καλοκαίρι με τα γνωστά κοινά χαρακτηριστικά, το φθινόπωρο με τις βροχές, τις ομίχλες, τα μανιτάρια και τα χρυσοκίτρινα χρώματα των υπό κατάρρευση φυλλωμάτων. Τον χειμώνα τον βιώνεις σε όλη τη μεγαλοσύνη του. Το έντονο κρύο, το χιόνι, τα μυστικιστικά πέπλα ομίχλης. Ίσως είναι και η εποχή που έχει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον ψαγμένο επισκέπτη. Το κλίμα και η γεωμορφολογία της περιοχής θα λέγαμε πως ταιριάζει περισσότερο με τα αντίστοιχα της βόρειας Βαλκανικής ή της κεντρικής Ευρώπης παρά με αυτά της κεντρικής και νότιας Ελλάδας όπου έχουν δημιουργηθεί και τα σχετικά κλισέ δηλαδή ήλιος, θάλασσα, καλοκαίρι κτλ. Αυτή η ιδιομορφία προσδίδει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για κάποιον που θέλει να ξεφύγει από τα τετριμμένα και να εξερευνήσει άλλες, άγνωστες πτυχές της πατρίδας μας.
Και η ίδια η πόλη, όμως, με τα εναπομείναντα αρχοντικά και τις δεκάδες βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες που μαρτυρούν και αναδεικνύουν την ιστορία, την παράδοση, τον πολιτισμό και τον πλούτο του παρελθόντος, αποτελεί ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον θέλγητρο για περιήγηση.
Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να κάνουμε και σε ένα πραγματικά αλπικό στολίδι του νομού που απέχει 30 χιλιόμετρα από την πόλη στο μέσο της διαδρομής που οδηγεί στο γνωστό Νυμφαίο. Είναι η ιστορική και μαρτυρική Κλεισούρα, μια πρώην κωμόπολη που αγναντεύει τους κάμπους από ψηλά αναπολώντας τα παλιά μεγαλεία ως κέντρο διαμετακομιστικού εμπορίου με τις σημαντικές και πλούσιες παροικίες στην κεντρική Ευρώπη κατά τον 18ο και 19ο αιώνα. Ένας οικισμός χτισμένος μέσα στο δάσος σε υψόμετρο 1.250 μέτρων με καταπληκτική θέα και ιδιαίτερη φυσική και αρχιτεκτονική γραφικότητα.
Όλα αυτά καθιστούν την ευρύτερη περιοχή της Καστοριάς ως έναν προορισμό-θησαυρό για τον χομπίστα φωτογράφο. Άπειρα φωτογραφικά θέματα θα αναδειχτούν ακόμα και σε μια απλή βόλτα στην, είτε εσωτερική (της χερσονήσου) είτε εξωτερική παραλίμνια ακτογραμμή ή στα βουνά του Βιτσίου, της Κλεισούρας ή του Γράμμου. Και κάθε εποχή το τοπίο μεταμορφώνεται, μεταλλάσσεται και φανερώνει νέα πρόσωπα για να ανανεώσει το ενδιαφέρον του περιηγητή προσφέροντάς του νέες προσεγγίσεις, διηγήσεις και εκπλήξεις.